ट्याली (Tally) सफ्टवेयरमा दैनिक भौचर इन्ट्री गरिसकेपछि व्यवसायको वास्तविक वित्तीय अवस्था थाहा पाउन रिपोर्टहरू हेर्नु आवश्यक हुन्छ। ट्यालीको सबैभन्दा ठूलो फाइदा नै के हो भने यसमा एक क्लिकमै सबै वित्तीय रिपोर्टहरू स्वचालित रूपमा तयार हुन्छन्।
यस लेखमा हामी Tally मा दुईवटा मुख्य रिपोर्टहरू—Trial Balance र Balance Sheet कसरी हेर्ने र बुझ्ने भन्ने बारेमा चर्चा गर्नेछौँ।
### १. Trial Balance (सन्तुलन परीक्षण) कसरी हेर्ने?
Trial Balance ले व्यवसायका सबै खाताहरू (Ledgers) को डेबिट (Debit) र क्रेडिट (Credit) मौज्दात बराबर छ कि छैन भनेर देखाउँछ। यसले गणितीय शुद्धता जाँच्न मद्दत गर्छ।
* **हेर्ने तरिका:** Gateway of Tally > Display > Trial Balance (वा Tally Prime मा सिधै Display More Reports > Trial Balance)।
* **विस्तृत विवरणका लागि:** यदि सबै खाताहरूको भित्री विवरण हेर्नु छ भने किबोर्डमा 'Alt + F1' वा 'Alt + F5' थिचेर Detailed View हेर्न सक्नुहुन्छ।
### २. Balance Sheet (वासलात) कसरी हेर्ने?
Balance Sheet ले व्यवसायको कुनै निश्चित मितिको कुल सम्पत्ति (Assets) र दायित्व (Liabilities) को अवस्था देखाउँछ। यसले व्यापार नाफामा छ कि घाटामा र व्यवसायको हैसियत कस्तो छ भन्ने कुरा प्रष्ट पार्छ।
* **हेर्ने तरिका:** Gateway of Tally > Reports को मुनि रहेको **Balance Sheet** मा जानुहोस् र इन्टर थिच्नुहोस्।
* **मुख्य दुई पाटा (Two Sides):**
* **Liabilities (दायित्व):** यस तर्फ Capital Account (मालिकको लगानी), Loans (ऋण), र Sundry Creditors (साहुहरूलाई तिर्न बाँकी रकम) देखिन्छ।
* **Assets (सम्पत्ति):** यस तर्फ Fixed Assets (जग्गा, भवन, कम्प्युटर), Current Assets (बैंक ब्यालेन्स, नगद, क्लोजिङ स्टक), र Sundry Debtors (ग्राहकबाट उठ्न बाँकी रकम) देखिन्छ।
### निष्कर्ष
एउटा राम्रो एकाउन्टेन्ट बन्नका लागि केवल इन्ट्री गर्न मात्र होइन, यी रिपोर्टहरू हेरेर व्यवसायको आर्थिक स्थिति विश्लेषण गर्न सक्ने क्षमता हुनु जरुरी छ।